کاسپین

موسسه اعتباری کاسپین یک ماه پس از اظهارات یکی از مقامات قضایی توانسته روزهای پرالتهاب را بگذراند اما همچنان برخی از سپرده‌گذاران با ابهام‌ها و سوالات بسیار مواجه هستند.

موسسه اعتباری کاسپین با پشتوانه مناسب خود توانست روزهایی که داشت تبدیل به بحران می‌شد را به سلامت پشت سر بگذارد اما برخی از سپرده‌گذاران همچنان نگران سپرده‌های خود هستند و ابهام‌های بسیاری در این مورد دارند. سپرده‌گذاران سوال می‌کنند چرا برخی از شعب پول پرداخت نمی‌کنند یا پرداختی آنها بسیار کم است.

یکی دیگر می‌پرسد چرا بانک مرکزی از موسسه اعتباری کاسپین حمایت نمی‌کند؟ دیگری اظهار می‌دارد چرا مسوولان موسسه مصاحبه نمی‌کنند و در مورد آخرین وضعیت کاسپین خبر نمی‌دهند؟ یکی از سپرده‌گذاران می‌پرسد چرا فقط برخی از شعب مشکل دارند و شعب دیگر خبری نیست؟

یکی از سپرده‌گذاران از بانک مردم پرسیده اگر این موسسه اعتباری از بانک مرکزی مجوز دارد و عضو صندوق ضمانت سپرده‌گذاران است و در بورس هم هست و مشکلی وجود ندارد پس چرا پول ما پرداخت نمی‌شود؟

دیگری نیز می‌گوید چنین وضعیتی بسیار مشابه تعاونی منحل شده ثامن‌الحجج و میزان است و ما می‌ترسیم برای سپرده ما اتفاقی رخ دهد و مانند سپرده‌گذاران این تعاونی سرگردان شویم.

مسوولان کاسپین چه می‌گویند؟

بنا به درخواست عدیده سپرده‌گذاران محترم موسسه اعتباری کاسپین خبرنگار بانک مردم سراغ شعب و مسوولان موسسه رفته و در مورد اظهارات سپرده‌گذاران پرس و جو کرده است.

سپرده‌گذاران موسسه اعتباری کاسپین می‌دانند که تعاونی اعتبار ثامن‌الحجج که به مشکل برخورد و منحل شد اصلا مجوز نهایی بانک مرکزی برای فعالیت نداشت. البته این تعاونی در دولت قبل بسیار فعال بود و حتی عبارت تحت نظارت بانک مرکزی در تابلوهای خود درج کرده بود اما مجوز نهایی موسسه اعتباری را اخذ نکرد و قطعا صدور مجوز برای یک موسسه اعتباری نشان می‌دهد که مسوولان بانک مرکزی به آن موسسه و بانک اعتماد کامل دارند و از حمایت این نهاد نظارتی برخوردار است.

پس…

طبق اعلام خود بانک مرکزی موسسه اعتباری کاسپین دارای مجوز است. همچنین این موسسه عضو صندوق ضمانت سپرده‌گذاران است و این به معنای آن است که سپرده سپرده‌گذارانی که عضو این صندوق هستند بیمه است.

مساله اساسی این است که چرا برخی از شعب (مانند شعب شهر اردبیل) سپرده سپرده‌گذاران را نمی‌دهد. پاسخ به این سوال نیز سخت نیست.

برای پاسخ به این سوال باید بدانیم که…

بانک و موسسات اعتباری واسطه پول هستند؛ یعنی هیچ بانک و موسسه‌ای، پول و سپرده‌ای که از مردم می‌گیرد در گاو صندوق نگه نمی‌دارد بلکه همان پول را به دیگران قرض می‌دهد و اگر این کار را نکند غیر عقلانی است.

به طور مثال…

یک بانک متعهد می‌شود به سپرده‌گذاران خود سود ۱۰ درصدی بدهد. قطعا با ذخیره کردن پول سپرده‌گذاران و در گاو صندوق گذاشتن نمی‌تواند سود سپرده‌گذاران را بدهد بلکه باید همان پول را به متقاضیان تسهیلات، وام دهد و از آنها مثلا سود ۱۲ درصد بگیرد تا خود بانک نیز ۲ درصد سود کند. یا بانک پول مردم را در جایی مطمئن سرمایه‌گذاری می‌کند و به تولیدکنندگان تسهیلات می‌دهد. سخت نیست که بدانیم موسسه اعتباری کاسپین نیز سپرده‌های مردم را به بسیاری از افراد وام داده یا در جایی دیگر سرمایه‌گذاری کرده تا سود مردم را بتواند پرداخت کند. این یک معادله بسیار ساده است.

به همین علت بخش اعظمی از سپرده مردم در دست گروهی دیگر از مردم است و موسسه اعتباری کاسپین روی تعهد و قرارداد سپرده‌گذاران خود حساب باز کرده بود.  قطعا هر بانک و موسسه اعتباری‌ای که سپرده‌گذارانش زودتر از موعد درخواست پول کنند آن هم با این حجم تقاضا توانایی پاسخ دادن به آن را ندارند.

چه بخواهیم و چه نخواهیم هم مردم به بانک‌ها احتیاج دارند و هم بانک‌ها به مردم اما در وضعیت فعلی بسیاری از بانک‌ها در رکود شدید به سر می‌برند. قطعا بانک‌های بزرگ و دولتی نیز با مشکلات فراوانی دست و پنجه نرم می‌کنند و مراجعه درصد کمی از سپرده‌گذارانش – حتی کمتر از تعداد سپرده‌گذاران کاسپین متقاضی دریافت سپرده – برای دریافت پول برای آنها نیز دردسر درست می‌کند.

اگر سپرده‌گذاران کاسپین می‌خواهند مشکل این موسسه به طور کامل رفع شود و در روند سوددهی آن خللی وارد نشود و شعبی که مشکل دارند به روزهای عادی بازگردند باید و باید و باید خود رفتاری عادی داشته باشند.

به گفته کارمندان و روسای شعب کاسپین، رفتار بعصی از افراد در یک ماه اخیر بسیار عجیب بود. مثلا بسیاری از سپرده‌گذارانی که ۸ ماه دیگر موعد سررسید سپرده‌شان بوده ناگهان مریض شده و به صورت اورژانسی احتیاج به سپرده خود دارند. قطعا این حق سپرده‌گذاران است که پول خود را مطالبه کنند اما اینکه ناگهان حجم زیادی از سپرده‌گذاران دچار مشکل می‌شوند و پول مطالبه می‌کنند نمی‌تواند طبیعی باشد. این همان حالت غیر عادی است و به سختی می‌توان از موسسه هم انتظار داشت رفتار عادی داشته باشد.

به عبارت بهتر…

اگر پول نقد فقط هزار میلیارد تومان باشد و سایر منابع، تسهیلات داده شده باشد نمی‌توان انتظار داشت یک شبه دو هزار میلیارد تومان پرداخت صورت بگیرد. اگر سپرده‌گذران رفتار عادی از موسسه اعتباری می‌خواهند و نگران پول خود هستند باید به جای هجوم به شعب، خود رفتار عادی داشته باشند و صبر پیشه کرده و با کارکنان شعب همکاری کنند. تعجب‌آور اینکه برخی‌ها به کارمندان موسسه تهمت‌های عجیب و غریب می‌زنند و ادعا می‌کنند کاسپین دیگر پولی ندارد! سپرده‌گذاری که نگران پول خود است نباید دیگران را تحریک کند تا بترسند و آنها هم برای دریافت پول خود هجوم بیاورند چراکه هجوم سپرده‌گذاران مساوی است با دیر رسیدن به سپرده همان سپرده‌گذاری که دیگران را تحریک کرده!

تراز مالی و بررسی صورت‌های مالی تعاونی‌های ادغام شده و یا در حال ادغام کاسپین نشان می‌دهد این موسسه در میان سایر موسسات اعتباری وضعیت خوبی دارد و سپرده‌گذاران نباید نگران باشند چراکه دلایل اعتماد به کاسپین بسیار بیشتر از دلایل عدم اعتماد به آن است.

ادغام چه شد؟

به گفته مسوولان موسسه اعتباری کاسپین به زودی با ادغام تعاونی‌های این موسسه بسیاری از مشکلات به وجود آمده حل خواهد شد. البته به نظر می‌رسد هیات‌مدیره کاسپین باید در ادغام و رفع مشکلات موجود زودتر از اینها ادغام می‌کرد اما تجربه نشان داده ادغام‌  تعاونی‌ها در کشور ما بسیار کند صورت می‌پذیرد. موسسات اعتباری و یا بانک‌هایی که تعاونی‌هایی را در خود ادغام کرده‌اند همواره با مشکل بوروکراسی مواجه بوده‌اند و قطعا این مشکل باید برای موسسه اعتباری کاسپین که خود از ۸ تعاونی اعتباری کوچک و بزرگ به وجود آمده باید دو چندان باشد.

مسوولان این موسسه خبر داده‌اند که با وجود بوروکراسی و سنگ‌اندازی‌های فراوان روند ادغام تعاونی‌ها بعد از تاخیر چند ماهه شتاب گرفته و خبرهای خوب سریالی در پیش روی سپرده‌گذاران است.

از طرفی روند پیوستن کاسپین به شبکه شتاب و توسعه بانکداری الکترونیک موجب افزایش اعتبار این موسسه خواهد شد و با آغاز تبلیغات تلویزیونی روزهای بسیار روشنی در انتظار این موسسه نوپا اما پرادعا و چابک است.

آنهایی هم که می‌پرسند چرا بانک مرکزی در این باره اطلاعیه‌ای صادر نمی‌کند بدانند که بانک مرکزی چند هفته پیش چنین کاری کرد و با انتشار اطلاعیه‌ای خیال بسیاری از سپرده‌گذاران را راحت کرد چراکه بانک مرکزی در آن اطلاعیه موضوع مجاز بودن کاسپین را تاکید کرده بود.

قطعا اظهارات چند روز اخیر مسوولان موسسه اعتباری کاسپین موجب دلگرمی سپرده‌گذاران شده و این روند باید ادامه داشته باشد چراکه سپرده‌گذارانی که تمام زندگی خود را با اعتماد به کاسپین در این موسسه سپرده‌گذاری کرده‌اند نیز حق دارند نگران باشند و اقدامات پرشتاب و موثر مسوولان این موسسه اعتباری می‌تواند بیش از پیش بر اعتماد مردم و اعتبار کاسپین بیفزاید.