مهاجرت به عنوان یک شوک فرهنگی اگر بدون آگاهی باشد، آسیب های روحی و روانی جدی در پی دارد.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان؛ «به دنبال آرامش شغلی هستم، در خارج از کشور موقعیت کار آفرینی برای مهندسی چون من بیشتر فراهم است، قصد ندارم در چهل سالگی حسرت کار نکرده داشته باشم، سختی دوری از خانواده و رنج سفر به موفق شدن می ارزد، در اینجا شرایط کاری مناسبی برای من نیست و …» اینها سخنان یکی از هزاران جوانان تحصیلکرده کشور ما است که از همین حالا بار سفر را بسته و پی سختی را به تنش مالیده است.
مهاجرت، رفتن به خارج و لاتاری امروزه نقل محافل جوانان شده و هر یک به دلیلی قصد رفتن کرده اند. در این میان بسیاری حتی خودشان هم نمی دانند چرا و چگونه بار سفر می بندند، اما برخی هم با دلایل محکم و عزمی راسخ پای در این راه گذاشته اند.
لاتاری یکی از بهترین و آسان ترین راه های مهاجرت است که روز به روز شاهد داغ تر شدن تب آن به ویژه در بین جوانان هستیم.
پیشرفت و آرامش، رویاهای همیشگی بشریت
مژگان نیکنام دکترای روانشناسی و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد، مهاجرت را حرکت به سمت مکانی معنا کرد که پیشرفت و آرامش بیشتری داشته باشد و گفت: آغاز هر سفری نیاز به یک بینش و بررسی عمیق دارد؛ چرا که در غیر این صورت هویت اجتماعی، فردی و به ویژه فرهنگی فرد خدشه دار می شود.
وی بزرگترین و مهمترین مشکل مهاجرت را تغییر هویت فرهنگی افراد خواند و اذعان کرد: هر فرد به همراه هویت فرهنگی رشد و تعالی می یابد که با مهاجرت این هویت تغییر یافته و شخص را دچار آسیب های روحی و روانی می کند؛ از این رو بررسی مسائل همه ابعاد مهاجرت و سنجیدن عوامل و تناسبات اجتماعی و فرهنگی ضروری است.
چرا مهاجرت زیاد شده است؟
رضا شیرآلی محمد پور روانپزشک، با بیان اینکه مهاجرت می تواند آسیب های جدی به فرد و اجتماع وارد کند، گفت: متاسفانه در سالهای اخیر به دلیل برخی مشکلات اجتماعی، اشتغال و نبود حمایت کافی از جوانان شاهد رشد تقاضای مهاجرت از سوی جوانان به کشورهای خارجی بوده ایم.
به گفته وی محدودیت در رفت و آمد جوانان کشور ما با برخی کشورهای دیگر و ارتباط با آنها، موجب شده تا آنها با کنجکاوی بیشتر و شناخت کمتری به مسئله مهاجرت نگاه کنند که این مسئله مشکلاتی را هم به وجود آورده است.
در ادامه محسن رحیم نیا، روانپزشک تصریح کرد: یکی از علل اصلی مهاجرت احساس ناامنی اجتماعی، شغلی و یا اقتصادی در بین جوانان است که در این شرایط هر اتفاقی می تواند تلنگری بر تشدید این ناامنی باشد.
سرمایه های کشور در فکرِ رفتن
نیکنام جوانان را مهمترین سرمایه های هر کشور خواند و افزود: متاسفانه معیارها و باورهای جوانان ما به اندازه کافی پرورش داده نشده تا به جای اینکه دنبال موقعیت برتر در کشورها و جاهای دیگر باشند، با موقعیت سنجی در اطراف خود به موفقیت برسند.
این دکترای روانشناسی با تاکید بر تقویت باورها و معیاربخشی به جوانان بر حسب فرهنگ اصیل ایرانی، افزود: کشور ما امروز در حال رشد، هرچند که با مشکلاتی هم مواجه ایم اما تاریخ نشان داده که بسیاری کشور ها از جمله ژاپن در بدترین شرایط هم با همت جوانان و دیگر افراد جامعه نه تنها رشد کرده، که به قدرتی بی نظیر تبدیل شده است.
بخت آزمایی با لاتاری
دکترای روانشناسی، لاتاری را یکی از راه های موجود برای مهاجرت دانست و ادامه داد: افراد مشتاق رفتن شرکت در لاتاری را یک شانس و برنده شدن آن را یک پیشرفت می دانند؛ حال آنکه این تفکر بدون بینش و بررسی های لازم کاملا غلط است.
نیکنام پاسخ به سوالات زیر را برای دستیابی به درک کافی از رفتن، برای جوانانی که قصد ثبت نام در لاتاری و یا مهاجرت از این طریق دارند، ضروری خواند:
آیا برنده شدن در لاتاری یک فرصت است؟
آیا فرصت به دست آمده یک پیشرفت است؟
آیا آمریکا، کانادا و کشورهای اروپایی تمام فرصت های پیشرفت برای ما را فراهم می کنند؟
لاتاری نشانه چه بیماری است؟
شیرالی محمد پور گفت: موضوع ثبت نام لاتاری و مهاجرت مسئله تازه ای نیست اما در سالهای اخیر به ویژه در کشور ما بسیار زیاد شده است.
این روانپزشک، از افزایش ثبت نام لاتاری و اشتیاق به رفتن، به عنوان یک نشانه یاد کرد و افزود: همانطور که تب را یک نشانه برای بیماری میدانیم و با مشاهده آن به سرعت در صدد علت یابی و رفع آن بر می آییم در جامعه کنونی ما هم، سیر صعودی مهاجرت و تمایل به آن را باید نشانه ای در نظر گرفت و علت اصلی آن را یافت.
خواهی نشوی رسوا، همرنگ جماعت شو
نیکنام با اشاره به تاثیر هم نوایی جوانان در شیوع تب لاتاری و مهاجرت، تصریح کرد: موج ایجاد شده در جامعه برای رفتن موجب شده تا هم نوایی شکل گیرد و جوانان با این استناد که همه می روند من هم بروم، اقدام به این سفر می کنند.
رحیم نیا همه گیر شدن مهاجرت و ثبت نام لاتاری را یک پدیده اجتماعی خواند و تصریح کرد: متاسفانه در بسیاری مواقع، وقتی عده زیادی در یک جامعه کاری را انجام می دهند، این فکر به دیگران القا می شود که چون همه انجام می دهند حتما درست است.
وی ادامه داد: در این مواقع بسیاری افراد بدون تفکر و بررسی تصمیم خود و حتی بدون داشتن تصویر درستی از آینده و دستاوردها یا چیزهایی که از دست می دهند، اقدام به مهاجرت می کنند ولی پس از آن تحمل شرایط را نداشته و دچار تنزل می شوند.
رویای اقامت در آمریکا به قیمت افسردگی
یکی از معضلات دنیای امروز ساختن رویاهایی درباره زندگی و سفر به خارج از کشور در ابرهای اطراف سرمان است اما نرسیدن به آنها نه تنها رویاها بلکه زندگی را از ما می گیرد.
شیرآلی محمد پور، سرخوردگی و افسردگی را از جمله عوارض احتمالی برنده نشدن پیاپی در لاتاری دانست و اظهار داشت: احتمال بروز عوارض و برخی آسیب های روانی حتی برای افراد برنده در این شانس آزمایی هم وجود دارد، چراکه در برخی موارد فرد پس از برنده شدن برای مهاجرت با تنش های خانوادگی یا عاطفی مواجه می شود.
به گفته رحیم نیا، لازم است افراد قبل از اقدام به مهاجرت که استرس زیادی به همراه دارد، شناخت خوبی نسبت به خود و توانایی خود داشته باشند و توانایی های خود را همین جا در شرایط مختلف به درستی بسنجند؛ چراکه اگر فرد در کشور خود نتواند خود را منطبق با شرایط کند در کشور ناآشنای دیگری هم به آسانی نمی تواند به هدف خود دست یابد.
با کمی حمایت جوانان را ماندگار کنید
قطعا وجود لاتاری به خاطر دلسوزی مسئولین آمریکایی و اروپایی برای جوانان ایرانی و دیگر کشورها نیست؛ بلکه راهی برای جذب جوانان و نخبگان  به کشور خودشان است تا با شرایط بهتر از علم آنان به نفع خود بهره مند شوند. و صد البته سرمایه گذاری تحسین برانگیزی است.
امروزه متاسفانه جوانان درگیر معضلات روحی و روانی زیادی هستند که نشأت گرفته از مشکلات اجتماعی و اقتصادی است، بنابراین لازم نه، واجب است که همه اعم از سیاستمدران، مسئولان و حتی خود ما از هم اکنون به فکر چاره باشیم تا چند سال دیگر نگوییم: «و چه زود دیر می شود».